No. 31542

حال و هواتون چقدر به من نزديك بوده. منم وقتي فيلمو ديدم همين حسو حالو داشتم. فيلم واقعا تاثيرگذار بود و قابل تامل. كاش بازم از اين دست فيلمها ببينيم.

No. 20190

درباره الی دکترین فرهادی درجبرگرایی

فرهادی بعد از نوشتن دو فیلمنامه تحسین برانگیز دایره زنگی وکنعان دربیست وششمین جشنواره فجر دربیست وهفتمین دوره فجرسراغ داستانی خطی وسرراستی رفته بود که به لطف فیلمنامه و کارگردانی فوق العاده ی ان ،درباره الی راتبدیل به یکی از بهترین فیلم های 2008 درسطح بین المللی ،وشاخص ترین فیلم چندسال اخیر ایران شده است.
درباره الی داستان چندزوج جوان است که روزگاری همدانشکده ای بوده اندوبرای تثبیت رفاقتشان می خواهند برای رفیق مطلقشان که درالمان زندگی ناموفقی داشته استین بالا بزنند.به خاطرهمین تدارک سفری می بینند تا درسفر زوجی دیگر به انهااضافه بشود( پس می توان گفت فیلم برمحور خانواده واهمیت ان است)اما الی درحادثه ای دراب غرق می شود و وقتی تلاش برای نجات ان بیهوده نشان می دهد،جمع قصدباخبر کردن خانواده الی را می کننداماکاشف به عمل می ایدکه کسی که خودش رابرادرالی معرفی کرده نامزد الی بوده است ...
درباره الی درامی است که به تراژدی ختم می شود.
گروه بازیگری به قدری هماهنگ و توانا به ایفای نقش پرداخته اند گویی که دوربین صرفا چون موجودی کنجکاو داخل زندگی انها شده است.فیلم مملو از بازیهای درخشان است علاوه بر بازیهای خوب مریلا زارعی و شهاب حسینی وصابر ابر،مانی حقیقی کارگردان وپیمان معادی فیلمنامه نویس(اوازقو،عطش)نیز از پس نقش هایشان به خوبی درامده اند.فیلم بر خلاف اسمش نه فقط درباره ی الی است بلکه درباره همه ی ان کسانی است که درفیلم حضور دارند.دختر وپسر هایی که روزگارخوشی رادردانشکده ی حقوق گذرانده بودند واین خوشی ها رابه زندگی خانوادگی خودشان سرایت داده اند.هیچ کدام ازنقش ها تیپ نیستند وهمگی متعلق به طبقه متوسط جامعه هستند.فرهادی نه تنها درانتخاب پوشش و لباس توجه کافی به خرج داده است بلکه حتی درانتخاب ماشین های خانواده ها به شخصیت انهاتوجه کرده که فلانی پاترول سوارشودودیگری 206 یا بی ام دبلیو.هیچ کدام ازنقش هابازیگر اصلی نیستند و باتوجه به درون یابرون گرابودنشان نقش پررنگتری درمقابل دوربین می گیرند.مثلا مانی حقیقی (که بی شک یکی ازبهترین بازیهای جشنواره اخیر رااجراکرد)باتوجه به اندام درشت ونوع پوشش وشکاکیت وبدبینی موروثی اش نشان دهنده لمپنی مدرن است که اخر سر از عصبانیت همسرش رامی زند.وی بیشتر به چشم می اید تازوج مهرانفر و رعنا ازادی ور که باتوجه به نقششان ارام و محافظه کارند.
یکی از نقاط برجسته ی فیلم که تاکنون سابقه نداشته اختلاف حس حاکم بازیگران باتماشاگران درطول فیلم است که درقسمت سوم و پایانی فیلم به اشتراک می رسد بااین توضیح که،درقسمت اول فیلم با توجه به انتخاب ویلایی شبه مخروبه کنار دریا و شیطنت بچه ها و نیز موتیف موج زدن دریا درپس زمینه بازیگران و افکت صدای دریای طوفانی ،تماشاگردرحس گنگ اظطراب فرو می رود و هران منتظر اتفاقی است اما ازانطرف ادمهای فیلم به قدری بی خیال وبه اصطلاح دل گنده اند که تماشاگر ازاین همه بی خیالی لجش می گیرد.اما درقسمت دوم فیلم حس ادمهای فیلم و تماشاگر جابه جا می شود.باتوجه به نقطه گذاری ها واطلاعات درهم برهمی که تماشاگر از ادمهای مختلف فیلم جمع کرده به این جمع بندی اشتباه می رسد که الی زنده است لذا با خیال اسوده به دنبال کردن فیلم می پردازد درمقابل جوانان فیلم به خاطر فقد اطلاع الی راغرق شده می پندارند وتمام هم خود رابرای نجات الی می گذارند و اخر سر ناامید از نجات الی به جان یکدیگر می افتند.اما اوج فیلم همین قسمت پایانی و سوم فیلم است که مخاطب و تماشاگر به یک اجماعی می رسند و هرموضوعی که روشن می شود موجب انکشاف حقیقت برای هردو می شود و هردو کنجکاوانه می خواهند بدانند که اخر چه شد.
فیلم ازچندین موقعیت فرعی و دوموقعیت دراماتیک اصلی تشکیل شده است.سفر سیزده به در(که به دلایلی درتدوین اشارات به ان حذف شده است)،اشنایی دونفربرای ازدواج و... غرق شدن عضوی ازگروه و پروسه نجات ان و اخرچگونگی مطلع کردن صاحب عزا ازبلایی که سرش امده است اصلی ترین موقعیت های دراماتیک فیلم هستند.
میزانسن متحرک و دوربین روی دست وفعال که همیشه حاضر یراق اماده رفتن دردل اشوب و التهاب است دردرگیر کردن مخاطب والقا حس اضطراب بسیار موفق عمل کرده است
دردرباره الی سکانس ها و دیالوگ هایی تعبیه شده است که شاید درنگاه اول زائد و بی اهمیت به نظر می رسد اما همین دیالوگ ها درادامه فیلم برای فهم حقیقت دوباره بازخوانی می شود تابه کشف حقیقت مدد برساند.
فیلمنامه فرهادی نمونه فاخریک کاردرست دانشگاهی است که می توان به عنوان یک املای بی غلط تدریس شود .ازمهمترین خصوصیات فیلمنامه های فرهادی اهمیت به کاشت و برداشت است که هیچ چیزی براساس صدفه و حادثه اتفاق نمی افتد .درفیلمنامه های قبلی هم ما این نمونه را بسیار دیده ایم .مثلا درکنعان دقت بر جزئیات و نشان دادن خرابی اسانسور ویاپاره شدن مانتوی مینا درانتها استفاده می شود و بی خود وبی جهت درفیلم گنجانده نشده بود.دراین فیلم هم سپیده دروغی می گوید واین دروغ دردومرحله هوار می شود بر سرانها،که هم توجیه دراماتیک برای داستان می سازد و هم نشان دهنده این است که اشتباهات وگناهان کوچک ما چه تبعات بزرگی می تواند داشته باشد.
درباره الی فیلم قضاوت است هم ادمهایش را به قضاوت می کشاند وهم مخاطبین خود را.بعد از زندگی یک روزه الی دربین ان خانواده ها درصحنه ای سپیده از مردهای جمع نظرشان رادرباره الی جویا می شود وهمگی بر خوب بودن الی صحه می گذارند.اما درانتها همگی برای انکه خود را از اتهام برانند الی رابه گند می کشندو ویرادرحد یک زن گناهکار تنزل می دهند که چه خوب شد که الی مرد؟
درباره الی دکترین فرهادی درتقدیرگرایی و جبرگرایی است.فیلم بانمایی ازدرون صندوق صدقات اغاز می شودکه این جمع صدقه می اندازند اما تقدیر قدرتمند تر ازان است که باتلاش و صدقه ما قابل تغییر باشدوما بازیگران (بازیچه)ناچیزی هستیم که حتی از دراوردن ماشین درشن فرو رفته هم ناتوانیم!
• برنده سیمرغ بهترین کارگردانی از جشنواره فجر
• برنده خرس نقره ای برای بهترین کارگردانی ازجشنواره برلین