:: www.CINETMAG.com :: نان و عشق و سینما - یادداشت های حامد مقدم

مک کیب و خانم میلر(رابرت آلتمن -1971 )

برف می بارد. سر و صدای شدیدی به گوش می رسد. سطل هایی پر از آب دست به دست می شود تا آتشی را که در حال سوزاندن کلیسا است خاموش کند...سکوت عجیبی است . فقط صدای ضعیفی از دور به گوش می رسد. مردی به سرعت در پشت یک دلیجان پناه می گیرد،برف به شدت می بارد و تمام جنگل پیش رو را سفید کرده است، مرد از پشت دلیجان بیرون می آید، تند اما به سختی گام بر می دارد، به سوی دوربین پیش می آید، برف عمیق است، به زمین می افتد،برمی خیزد و خود را به کلبه ای جنگلی می رساند. صدای ناله اش به گوش می رسد.زخمی شده است. ناگهان چیزی توجه اش را جلب می کند. اسبی به سرعت در برف می دود....صدای جمعیت به گوش می رسد و سطل هایی که دست به دست می شوند. کلیسا همچنان می سوزد...برف به شدت می بارد و مرد نفس نفس می زند.اطرافش را به دقت می پاید. به راهش ادامه می دهد. مردی دیگر، تفنگ به دست به کمین او نشسته است. او به حرکت ادامه می دهد. مردِ تفنگ به دست، به سوی او نشانه می رود.فاصله زیاد نیست و برف همچنان می بارد. شلیک می کند. از پشت به او شلیک می کند. سکوت می شکند و صدای شلیک در فضای جنگل منعکس می شود. مرد به زمین می افتد و مردِ تفنگ به دست، خوشحال است که به هدف زده است. به سوی او می رود. به او نزدیک تر می شود. سکوت همه جا را فرا گرفته است. ناگهان مرد به او شلیک می کند.او زنده است.مرد تفنگ به دست می میرد و برف همچنان می بارد... جماعت موفق شده اند و آتش را خاموش کرده اند...مرد به پایین می خزد. باد زوزه می کشد...سگ ها پارس می کنند و مردم جشن گرفته اند... مرد به سختی گام بر می دارد. او خسته است... مردم از خوشحالی فریاد می کشند و سطل ها را به هوا پرتاب می کنند...مرد دیگر توان گام برداشتن ندارد. در گودالی می نشیند. باد قوت می گیرد و زوزه کنان برف ها را به هوا بر می خیزاند .غبارغلیظی از برف فضا را پر می کند... مردی کنار دری نشسته است.فلوت می نوازد.در به آرامی باز می شود و کسی بیرون می آید. دوربین به آهستگی از در به داخل وارد می شود. لئونارد کوهن شروع به خواندن می کند. در آن جا، در وسط تصویر، زنی دراز کشیده است. زن خود را به افیون سپرده است. کوهن به خواندن ادامه می دهد. دوربین آرام آرام به چهره بی حالت زن نزدیک تر می شود. حلقه ای در انگشت او خود نمایی می کند... باد زوزه می کشد و برف را در هوا می پراکند. دوربین به آرامی به پیکر یخ زده مرد نزدیک می شود. لئونارد کوهن همچنان می خواند.برف همچنان می بارد...

آن چه آمد توصیفی بود از سکانس پایانی فیلم «مک کیب و خانم میلر»، شاهکار ضد وسترن رابرت آلتمن فقید. یکی از آن ریشوهای نابغه و ماندگار دهه هفتاد سینمای آمریکا.

بعد التحریر: این مطلب پیش تر یکبار درشماره مهرماه 87 ماهنامه سینمای روز چاپ شده است.

لينك - شما هم بنويسيد (1) - 27/8/1387

معرفی فیلم های روز جهان(بخش هشتم)

درباره «پس از خواندن بسوزان» و «خانواده ای که شکار می کند»

پس از خواندن بسوزان(اتان و جوئل کوئن،2008)

فیلمی جدید از دو برادر فیلمساز که دیگر شهره عام و خاص هستند.خصوصاٌ با فیلم قبلی شان «جایی برای پیرمردها نیست» که اسکار 2008 را نصیب آن ها کرد. فیلم جدید کوئن ها همچون بسیاری دیگر از فیلم ها ی شان یک کمدی-جنایی است و داستانش درباره یک سی دی حاوی اطلاعات کارکنان سازمان سیا است که به دست دو تن از کارکنان بدنام ورزشگاهی می افتد. حالا خودتان حدس بزنید که چه ماجرا هایی را این دو برادر با چنین تمهید داستانی جالب توجه ای برای تماشاگران تدارک دیده اند!
برادران کوئن کار خود را با فیلم «تشنه خون» در سال 1984 آغاز کردند. این فیلم یک نوآر جالب و پرمایه بود که در زمان اکرانش راجر ابرت آن را فیلمی خشن و زیرکانه نامید. البته در ادامه، این دو برادر انبوهی از فیلم های خوب را به کارنامه خود اضافه کردند به طوری که در سال 1991 توانستند با فیلم «بارتن فینک» جایزه بهترین فیلم و کارگردانی جشنواره کن را از آن خود کنند. با نگاهی کوتاه به کارنامه آن ها به آثاری دیدنی چون «بزرگ کردن آریزونا»،«تقاطع میلر»،«جانشین هادساکر»،«فارگو»،«ای برادر تو کجایی؟» و«مردی که آنجا نبود» بر می خوریم که هریک گوشه ای از دنیای کمیک ،تلخ،آبسورد و گروتسک این دو نابغه سینمایی را در خود دارد.
فیلم جدید کوئن ها که فیلمنامه اش توسط خود آن ها و در طول ساخت فیلم «جایی برای پیرمردها نیست» نوشته شده است نام های آشنایی را به عنوان بازیگر با خود دارد. جرج کلونی ، براد پیت و فرانسیس مک دورمند تنها سه تن از آن ها هستند. این فیلم که به گفته شان آکس میکر منتقد سیاتل پست اینتلیجنسر، یکی از بازیگوشانه ترین آثار این دو برادر است، از 12 سپتامبر2008 با درجه نمایشی R در سینما های آمریکای شمالی به روی پرده رفته است.

خانواده ای که شکار می کند(تایلر پری،2008)

بازیگران این فیلم چهره های شناخته شده ای هستند. یکی از آن ها آلفره وودوارد است که از سال 1978 تا به اکنون در انبوهی از فیلم های سینمایی و تلویزیونی نقش آفرینی کرده است که شاید معروف ترین شان فیلم سال 1983 مارتین ریت،«کراس کریک»، باشد که وودوارد برایش نامزدی اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل زن را به دست آورد. دیگر بازیگر مشهور این فیلم کتی بیتس است که بی گمان هر سینما دوست پیگیری بازی فوق العاده اش را در «میزری(راب راینر،1990) به خاطر دارد. فیلمی دلهره آور که از یکی از رمان های مشهور استیون کینگ اقتباس شده بود.
منتقد هالیوود ریپورتر معتقد است که:« دیگر منتقدان ممکن است خرده بگیرند، اما خیلی سخت است که با ترکیبی از موعظه ها، شوخی ها و اپرای صابونی که در این فیلم وجود دارد مخافت کنی». البته تایلر پری،کارگردان سابقه داری نیست و در کارنامه اش به آثار نچندان پرمایه ای که خوراکی مناسب برای تماشاگران آسان گیر سینمای آمریکا هستند، بر می خوریم.از« دختر کوچولو های بابا (2007)» تا «ملاقات با خانواده براون» و «چرا ازدواج کردم؟» که هردو تولید سال 2008 هستند. در مورد این فیلم هم، استقبال تماشاگران نشان دهنده رضایت آن ها از فیلم است و تا اینجا هم منتقدان چندان به فیلم سخت نگرفته اند.هرچند که استیون هولدن از نیویورک تایمز آن را «یک داستان بین نژادی خام» توصیف کرده است. این فیلم از 12 سپتامبر2008 با درجه نمایش PG13 در سینما های آمریکای شمالی به روی پرده رفته است.

بعد از تحریر: به همراه دوستم فرهاد خالدار پرونده جالبی برای فیلم «کاتین» ساخته آندره وایدا در شماره آبان ماه ماهنامه فرهنگ و سینما در آورده ایم که خواندنش خالی از لطف نخواهد بود.

لينك - شما هم بنويسيد (3) - 20/8/1387

درباره 10 قاتل نقاب دار همه دوران

به مناسبت فرارسیدن هالووین 2008

Torso’s Masked Killer

به مناسبت ایام هالووین و بازار داغ فیلم های ترسناک، بد ندیدم تجدید خاطره ای کنیم با برخی از مشهور ترین و در عین حال مخوف ترین قاتلین نقاب دار تاریخ سینمای وحشت. از آنجا که فرصت نکردم مطلبی تالیفی را برای هالووین امسال آماده کنم (که بسیار از این بابت ناراحتم)به ناچار مطلبی جالب و خواندنی را برای ترجمه انتخاب کردم که به مرور 10 چهره مشهور نقاب دار تاریخ ژانر وحشت می پردازد.آن چه در پی خواهد آمد ترجمه آزاد من ازمطلبی است درسایتfilmschoolrejects.com، که امیدوارم هدیه مناسبی برای جشن هالووین تان باشد.

10. خانم ترِدونی از فیلم «آلیس، آلیس شیرین» ساخته آلفرد سول(1974، آمریکا)- Alice Sweet Alice

چیزعجیبی که در مورد این قاتل وجود دارد اینست که چطور لباس او به صورت تکه تکه ترسناک نیست. یک بارانی خیلی بزرگ ؟ یک ماسک شبه والنتیانی دخترانه؟ چه کسی می توانست فکرش را بکند که ترکیب این دو با هم یک قاتل چابک و ترسناک را بیافریند.

9.قاتل نقاب دار تورسو از فیلم «تورسو» ساخته سرجیو مارتینو( 1974، ایتالیا)- Torso

این فرد به این دلیل ترسناک است که اسباب و وسایلش را در گنجه شما هم می توان یافت. یک کلاه کشی با سوراخ هایی که با برش دستی ایجاد شده، دست کش های چرمی، از همان آدم هایی که گاه تصادفی در محوطه پشتی خانه تان پیدایشان می شود و با یک پخت گفتن شما می ترسند و در می روند.

8.قاتلین جیغ زن از فیلم «جیغ» ساخته وس کریون(1996، آمریکا)- Scream

ماسکی که سبب جا افتادن میلیون ها لباس هالووین در بازار شد. چیزی که درباره ماسک «جیغ» خوشایند ماست احساساتی یخ زده در آن است که آن را در بیشتر ماسک های توخالی با نقش برجسته نمی بینیم. نگاهی گیرا که یقیناً در یک لحظه کوتاه ، اثر خود را به طور کامل می گذارد.

7.غریبه ها از فیلم «غریبه ها» ساخته برایان برتینو(2008، آمریکا)- The Strangers

اتمسفر این فیلم به قاتلین نقاب دار کمک می کند. کسانی که می توانند یکی از آن هایی باشند که شما می شناسید و این همان چیزی است که آن ها را ترسناک می کند. پوشش عادی ، نقاب های ترسناک بچه گانه، این ها کسانی نیستند که شما دوست داشته باشید در تاریکی ببینید.

6.شیطان در فیلم «همدست کوچک شیطان» ساخته جف لیبرمن (2004، آمریکا)- Satan’s Little Helper

چیزی که در مورد این ماسک واقعاً دوست دارم اینست که این ماسک یک کالای قانونی در دسترس در فروشگاه های لوازم هالووین است. و به طور با اهمیتی در فیلم هنوز موثر واقع می شود.

5. مایکل مه یرز از فیلم «هالووین»ساخته جان کارپنتر(1978، آمریکا)- Halloween

همه آنچه لازم است ما بگوییم اینست که: «بخاطر یک ویلیام شاتنر ساکت و خمیری است که یک ویلیام شاتنر ترسناک وجود دارد.»* یکی از قاتلین نقاب دار کلاسیک همه دوران.

4.ماسک خوکی جیگسا از فیلم «اره» ساخته جیمز ون(2004، آمریکا)- Saw

در حالیکه تقریباً زمان اکران کافی نداشته است، نقاب خوکی شکل سری «اره» نقاب موجه ای است که درواقع برشی از سر یک خوک است. خب، دست کم در فیلم که واقعی، هولناک، خونین و ترسناک است.

3. جیسن وورهیز از فیلم «جمعه سیزدهم» ساخته شان گانینگهم (1980، آمریکا)- Friday the 13th

شاید شناخته شده ترین قاتل همه دوران، او همچنین دارنده یکی از فراموش ناشدنی ترین نقاب های تاریخ سینماست. چه چهره او را در «جمعه سزدهم2» بپسندید و چه نقاب هاکی کلاسیک او را، هیچ شکی نیست که جیسن، مادر شریری است که برای دریدن مکرر پرده های سینما آفریده شده است.

2. صورت چرمی از فیلم «کشتار با اره برقی در تگزاس» ساخته توب هوپر(1974، آمریکا)- The Texas Chain Saw Massacre

وقتی نقاب شما از گوشت بریده شده و صورت قربانیان تان باشد، شما نهایت درنده خویی هستید.این چهره گروتسک تا مدت ها می تواند میهمان کابوس های شبانه تماشاگرانش باشد.

1.مترسک از فیلم«شب تاریک مترسک» ساخته فرانک دو فلیتا(1981، آمریکا)- Dark Night of the Scarecrow

شاید شما از این موجود ترسناکی که برای تلویزیون ساخته شده است چیزی نشنیده باشید ولی اجازه دهید برای تان بگویم که این مترسک به اندازه همه جهنم ترسناک است. با حفره های چشمی تاریک و درشت، دهانی غار مانند و مسلح به یک دوشاخه این چهره ترسناک فکر میانبر زدن در نیمه های شب از مزارع ذرت را از سرتان خواهد پراند.

*ویلیام شاتنر: بازیگر،کارگردان،تهیه کننده و نوول نویس کانادایی که به خاطر ایفای نقش دریاسالار جیمز تی کرک در مجموعه فیلم های «سفر های ستاره ای» از شهرتی جهانی برخوردار است.

پی نوشت: اگر مایلید می توانید عکس هریک از این قاتلین نقابدار را دراینجا ببینید.

بعدالتحریر: نوشته سال گذشته من به مناسبت هالووین 2007 را دراینجا بخوانید.

لينك - شما هم بنويسيد (3) - 11/8/1387

دیدار با جاودانه ها(قسمت چهارم)

درباره «دونده ماراتن/ Marathon Man »ساخته1976 جان شله زینگر

دونده ي ماراتن (جان شله زينگر -1976 )

چیزی که پس از تماشای این تریلر جذاب جاسوسی توجه آدم را به خود جلب می کند همان هایی است که قبلاٌ در دیدار اول آن ها را تجربه کرده است. اما نکته جالب، تازه بودن و تکراری نشدن آن هاست. هنوز تماشای دنیایی مملو از بیگانگی، بر تماشاگر تاثیر گذار است و سردی به نمایش در آمده در روابط شخصیت ها، سرخوردگی بیننده را موجب می شود. دلگیر بودن و افسردگی خاصی که برای مخاطبان آثار جان شله زینگر آشناست. حس و حالی که تماشاگر را بیشتر به اثری دیگر از او به نام «کابوی نیمه شب» ارجاع می دهد. فیلمی که توانسته بود در سال 1969 اسکار بهترین فیلم را دریافت کند و همراه با فیلم های به نمایش در آمده در همان سال های طلایی دهه 60 سینمای امریکا، چون «ایزی رایدر» دنیس هاپر و «بانی و کلاید» آرتور پن، به آثاری جریان ساز بدل شوند.شاید یکی از دلایل دیگری که تماشاگر را متوجه این قرابت می کند حضور یک بازیگر توانا چون داستین هافمن است. هافمن در «کابوی نیمه شب» آن چنان به شخصیت راتسو ریزو جان بخشیده بود که همچون بن براداک فیلم «فارغ التحصیل» به نوعی پرسونای بازیگری او تبدیل شد. شخصیت او در این جا جاذبه و غنای شخصیت های دو فیلم مذکور را ندارد ولی باز هم ، با نوعی خود انگیختگی خاص، که از شیوه بازی هافمن سرچشمه می گیرد تماشاگرش را به پی گیری سرنوشت قهرمان داستان علاقمند نگه می دارد. بازی پرقدرت لارنس الیویه هم قابل توجه است. او به راحتی با آن شیوه بازیگری ریشه دارش در تاتر انگلیسی ، در برخی لحظات، صحنه را از هافمن می دزدد.«دونده ماراتن» سکوت و درون گرايي فيلم سال 69 شله زینگر را ندارد و موضوع فیلم هم، حتی برای همان دوره ساخت فیلم در دهه ی هفتاد کمی کهنه به نظر می رسد، اما تماشاي دوباره اثري که بدون آگاهي دادن به تماشاگر تا نيمه هاي فيلم محيطي سرد و مرموز را پديد مي آورد خالي از لطف نيست بلکه می تواند گاه تداعی گرحس و حال وحشی و البته دست نیافتنی فیلم های دهه هفتاد سینمای آمریکا باشد.

پی نوشت: «دونده ماراتن» زياد مورد توجه ي منتقدان قرار نگرفت و آکادمي نيز فقط آليويه را لايق نامزدي اسکار دانست. با تمامی این اوصاف تماشای فیلمی که از موسیقی تهییج کننده ی مایکل اسمال وفیلمبردار توانای فیلم «بوچ کسیدی و ساندنس کید» یعنی کنراد هال، برخوردار است لذت بخش خواهد بود.

بعد التحریر: این مطلب پیش تر درشماره مهرماه ماهنامه سینمای روز چاپ شده است.

لينك - شما هم بنويسيد (4) - 30/7/1387

معرفی فیلم های روز جهان(بخش هفتم)

درباره «قتل موجه» و «زنان»

قتل موجه (جان آونت، 2008)

خیلی ها برای شروع اکران این فیلم بی قراری می کردند. مخصوصاً طرفداران اصیل دو غول بازیگری سینمای آمریکا، رابرت دنیرو و آل پاچینو. این دو بازیگر توانا را برای اولین بار در دومین قسمت از مجموعه «پدر خوانده» فرانسیس فورد کاپولا در یک فیلم دیدیم.البته این دو بازیگر در آن فیلم مجال روبرو شدن با یکدیگر را نیافتند. چرا که هریک ایفاگر نقشی در دو دوره زمانی متفاوت بودند. اما دوستداران این دو سرانجام توانستند، در اثر به یادماندنی مایکل مان، یعنی فیلم «مخمصه» که در سال 1995 ساخته شد بازیگران محبوبشان را روبروی یکدیگر ببینند. فیلمی هیجان انگیز، با ساختاری پر قدرت که حضور دو شخصیت اسطوره ای سینمای جهان تماشایش را بسی لذت بخش تر کرده بود. و اینک قرار است پس از سال ها انتظار، دنیرو و پاچینو در یک اثر سینمایی دیگر تماشاگران را با نقش آفرینی های متقابل خود شگفت زده کنند.
جان آونت کارگردانی را از سال 1986 و با فیلم تلویزیونی «بین دو زن» آغاز کرده است. و از آخرین ساخته هایش هم می توان به فیلم«88دقیقه» با بازی آل پاچینو اشاره کرد که در سال2007 به پرده سینما های جهان راه یافت. اما عمده فعالیت های آونت در مقام تهیه کننده بوده است. که از مشهورترین فیلم هایی که تهیه کرده است می توان به «وقتی مردی زنی را دوست می دارد» ساخته 1994 لوئیس ماندوکی و «راپسودی میامی» با بازی سارا جسیکا پارکر اشاره کرد که این دومی درسال 1995 ساخته شد.
در این فیلم،چهره هنری مشهور، 50 سنت، هم حضور دارد و علاقمندانش می توانند او را در نقش عنکبوت نظاره کن&#