New Page 1

سی نت

 

صفحه اول - فیلم ها - نقد و یادداشت - ویدئو - هنرمندان - جدول فروش - نویسنده ها - جدول ارزشگذاری نویسندگان

پرسش و پاسخ   |  درباره ما   |   تماس با ما   |   تبلیغات  |   ماهنامه سینمایی «برش های کوتاه» (جدید)

انتخاب رنگ پس زمینه صفحه:  Back-White Back-Orange Back-Green Back-Brown Back-Blue Back-Gray Back-Blue Back-Yellow

جستجوی      در    

www.cinetmag.com - Advertise

جدید اخبار سینمایی

arrow  طوفان تماشاچیان «زخم کاری» در توییتر/ ۳۴ میلیون دقیقه تماشا برای قسمت آخر

arrow  «سامی» جایزه بهترین فیلمنامه شانزدهمین جشنواره بین المللی فیلم «کازان» روسیه را گرفت

arrow  پخش بین‌المللی «زالاوا» به کمپانی دانمارکی رسید

arrow  ویدئوی مراسم تشییع پیکر ژان پل بلموندو با اجرای موسیقی انیو موریکونه

arrow  خاطرات تورج منصوری از همکاری با داریوش مهرجویی، مسعود کیمیایی، خسرو شکیبایی، فردوس کاویانی و …

arrow  سوژه بعدی کریستوفر نولان: نقش رابرت اوپنهایمر در ساخت بمب اتمی در جنگ جهانی دوم / اینبار بدون برادران وارنر

arrow  اکران «دشت خاموش» در گروه «هنر و تجربه» از ۲۲ شهریور

arrow  گفت و گوی مفصل با محمدحسین مهدویان پیرامون «زخم کاری»: میل به خشونت در همه ما هست / به تصویر کردن خشونت فیزیکی خیلی علاقه دارم

arrow  «دشت خاموش» و «خورشید» نامزد ۴ جایزه از پانزدهمین دوره جوایز فیلم آسیایی شدند

arrow  «مست عشق» تا پایان سال آماده نمایش می شود / با فیلمبرداری بخش های باقی مانده

arrow  شیر طلای افتخاری جشنواره ونیز به «روبرتو بنینی» اهدا شد

arrow  مسافر نیمه شب / بازخوانی یادداشت احمد شاهوند برای زنده یاد رسول ملاقلی پور به مناسبت سالروز تولدش

arrow  کیومرث پوراحمد فیلم جنایی می‌سازد

arrow  جمع بازیگران اسکاری در یک نوآر جدید

arrow  انتشار بخش هایی از گفتگوهای تاریخ شفاهی سینماگران در روز ملی سینما

 

ماهنامه سینمایی «برش های کوتاه»

ویژه تصویر «مافیا» در سینما

.................................................

>> خرید نسخه الکترونیکی:

«فیدیبو»   |   «جار»

>> آرشیو شماره های گذشته

 

جدیدترین نقدها و یادداشت ها

arrow  روح زمانه / یادداشت مهرزاد دانش به مناسبت سالروز تولد رخشان بنی اعتماد

arrow  آزاده نامداری اولین و آخرین قربانی این ماجرا نیست/ یادداشت نزهت بادی برای درگذشت آزاده نامداری

arrow  تجربه‌ی لذت بخش تلاقی سینما و نقاشی/ یادداشت آرش عنایتی برای فیلم «The round up» ساخته میکلوش یانچو

arrow  بانو لیلی / یادداشت احمد شاهوند برای فیلم «بی همه چیز»

arrow  رمانتیسم کلیشه ای و کهنگی / یادداشت کوتاه احمد شاهوند برای فیلم «رمانتیسم عماد و طوبا»

arrow  نچندان راضی کننده در شروع، امیدوارکننده و کنجکاوی برانگیز در پایان / یادداشت احمد شاهوند برای قسمت اول "قورباغه"

arrow  چه کسی ستاره «خائن کشی» خواهد شد؟ / امیر جدیدی، مهران مدیری، حمید فرخ نژاد یا حامد بهداد؟

arrow  لذت بازی ... / سرمقاله احمد شاهوند برای انتشار پرونده ویژه بهترین فیلم های دهه نود سینمای ایران در ماهنامه سینمایی «برش های کوتاه»

arrow  شکوه یک جدایی / یادداشت سیدرضا صائمی برای فیلم «جدایی نادر از سیمین» به عنوان بهترین فیلم دهه نود سینمای ایران

arrow  پرهيز از رويا پردازی / یادداشت عزیزالله حاجی مشهدی برای فیلم «خانه پدری» به عنوان دومین فیلم برتر دهه نود سینمای ایران

 

پربیننده ترین نقدها و یادداشت ها

  New Page 1 New Page 1

New Page 1 New Page 1

تولیدات جدید

Cinema

نگهبان شب (رضا میرکریمی)

بازیگران: محسن کیایی، تورج الوند، لاله مرزبان، علی اکبر اصانلو، صفورا خوش طینت، فهیمه هرمزی، زهرا اسلامی، پرهام غلاملو، محمدصادق ملک، علی غابشی، مهراد اکبرآبادی، ایمان سلگی، نوید بانی با حضور افتخاری ویشکا آسایش و کیومرث پوراحمد

Cinema

پیر پسر (اکتای براهنی)

بازیگران: حامد بهداد لیلا حاتمی بابک حمیدیان حسن پورشیرازی

Cinema

19 (منیژه حکمت)

بازیگران: پانته آ پناهی‌ها، بزرگمهر حسین‌پور، کتایون امیرابراهیمی، جمشید آهنگرانی فراهانی، پریسا نعمتی مقدم، مهدی نعمتی مقدم، نوید سجادی حسینی، فاطمه فراهانی، اعظم رنگرزان، نارتا سجادی حسینی، نیلا عالمی، برزو آزاد.

Cinema

سگ بند (مهران احمدی)

بازیگران: امیر جعفری سیروس گرجستانی مهران احمدی بهرام افشاری نازنین بیاتی بهاره کیان‌افشار ناهید مسلمی سعید امیرسلیمانی میرطاهر مظلومی ویدا جوان سیامک صفری عزت‌الله مهرآوران امین فصیح علی تقی‌پور رضا ذاکریان

Cinema

چپ راست (حامد محمدی )

بازیگران: ویشکا آسایش سارا بهرامی رامبد جوان پیمان قاسم خانی ستاره اسکندری سروش صحت مونا فرجاد تینو صالحی

Cinema

گشت ارشاد 3 (سعید سهیلی)

بازیگران: امیر جعفری ساعد سهیلی پولاد کیمیایی بهنام بانی ریحانه پارسا میرطاهر مظلومی

Cinema

خائن کشی (مسعود کیمیایی)

بازیگران: امیر آقایی مهران مدیری فرهاد آئیش سارا بهرامی پانته‌آ بهرام پولاد کیمیایی حمیدرضا آذرنگ الهام حمیدی اندیشه فولادوند سام درخشانی امیررضا دلاوری نرگس محمدی نسیم ادبی فریبا نادری سعید پیردوست سام نوری کیانوش گرامی رضا یزدانی شکیب شجره پردیس پورعابدینی ایوب آقاخانی امیرکاوه آهنین جان ایلیا کیوان

Cinema

مست عشق ( حسن فتحی)

بازیگران: پارسا پیروزفر شهاب حسینی حسام منظور هانده ارچل سلما ارگچ بوراک توزکوپاران بوران کوزوم بنسو سورال ابراهیم چلیک‌کول

Cinema

شب، داخلی، دیوار (وحید جلیلوند)

بازیگران: نوید محمدزاده امیر آقایی علیرضا کمالی سعید داخ دایانا حبیبی دانیال خیری خواه

Cinema

تفریق (مانی حقیقی)

بازیگران: نوید محمدزاده، ترانه علیدوستی، اسماعیل پوررضا، گیلدا ویشکی، سهیلا رضوی، سعید چنگیزیان، علی باقری، وحید آقاپور، فرهام عزیزی

>>  مشاهده لیست کامل تولیدات جدید

سی نت  >> اخبار و مطالب  >> مشاهده متن اخبار

خانه‌ای بر گور فرزند / یادداشت سحر عصر آزاد بر فیلم "خانه پدری"

:: 28 شهریور 1391  10:31:55 AM  ::

مهدی هاشمی در نمایی از فیلم

مهدی هاشمی در نمایی از فیلم "خانه پدری"

 

سی نت: «خانه پدری» جدیدترین فیلم کیانوش عیاری است که نگاه تیزبین و جزئی‌نگرانه این فیلمساز مؤلف را به موقعیت زن در ایران معاصر ثبت کرده است.

اگر عیاری با فیلم‌هایی مثل «آن سوی آتش»، «شبح کژدم»، «آبادانی‌ها»، «بودن یا نبودن» و ... برای مخاطب خاص سینما ماندگار شد، مجموعه‌های «خانه به خانه»، «هزاران چشم» و «روزگار قریب» او را با مخاطب تلویزیونی پیوندی ماندگار داد.

مخاطبی که شاید نداند او مستند ماندگار «تازه‌نفس‌ها» را به عنوان یک سند تاریخی از انقلاب و انقلابیون و تهران سال 58-57 ساخته و بعد از سال 77 فیلم‌هایش اکران عمومی نشده‌اند. «سفره ایرانی»، «بیدار شو آرزو» و «خانه پدری» فیلم‌هایی هستند که نشان می‌دهند کیانوش عیاری دهه هشتاد در سینمای ایران تداوم حضور داشته اما به نمایش درنیامدن فیلم‌ها این تداوم حضور را خدشه‌دار کرده است.

عیاری از آن دسته فیلمسازانی است که می‌توان با خیال راحت لقب فیلمساز مؤلف را به او داد و نگران تطابق تعاریف فیلمساز مؤلف با شمایل و سبک کاری او نشد چراکه او خود از معدود الگوهای موجود برای فیلمساز مؤلف است.

نه اینکه قصه‌ها و مضامین او به جهت ذات و اصالت ایرانی و اینجایی باشند چراکه اتفاقاً عیاری نگاهی همه‌جانبه به ادبیات و سینمای جهان دارد و اقتباس او در فیلم‌ها و مجموعه‌هایش این وجه را پررنگ می‌کند. در واقع ویژگی برجسته او این است که می‌تواند هر قصه، مضمون و مفهومی را آنچنان از فیلتر ذهنی‌اش عبور داده و مال خود کند که اثر اولیه در مقابل تصویر ذهنی او رنگ ببازد.

چه وقتی به قصه‌های جهانی ریموند کارور می‌پردازد چه وقتی قصه نوجوانانه اریش کستنر را محور کارش قرار می‌دهد، حتی فیلم معروف سینمای نئورئالیسم وقتی از زاویه نگاه عیاری به تصویر درمی آید دیگر نسبت مستقیمی با اثر اولیه ندارند.

در واقع فیلم‌های او آنچنان همه‌جانبه، واقعگرا و متکی بر جزئیات هستند و مخاطب را تسخیر می‌کنند که مخاطب خواه‌ ناخواه سابقه ذهنی خود را کنار می‌گذارد و با قهرمانان او همچون یک فرد واقعی که برایش ملموس و آشناست، برخورد می‌کند نه مثل یک شخصیت نمایشی که مرتب حاکمیت دنیای داستان و نمایش و تخیل را یادآوری می‌کنند.

«خانه پدری» جدیدترین ساخته این فیلمساز مؤلف است که با همه حرف و حدیث‌ها و حاشیه‌هایی که در اطرافش بود به نمایش درآمد و ارتباط بی‌واسطه‌ای که مخاطب ورای این حاشیه‌ها ( اضافه کنید به اینها نمایش فیلم از میانه و پخش دوباره آن را ) با بطن فیلم پیدا کرد، نشانه‌ای است بر اینکه فیلم با قصه انسانی‌اش مخاطب را درگیر می‌کند نه چیز دیگر.

«خانه پدری» داستان خانواده‌ای ایرانی را در پنج مقطع و اپیزود روایت می‌کند که از سال 1308 آغاز می‌شود و تا 1375 ادامه دارد. هرچند تمرکز بر این خط داستانی به گونه‌ای است که در گذر این سال‌ها از لوکیشن خانه خارج نمی‌شویم، اما با رفت و آمدها و تغییراتی که در شخصیت‌ها و رفتارهایشان ایجاد می‌شود می‌توان یک گذر اجتماعی به این مقاطع داشت؛ به وضعیت و جایگاه زن در جامعه ایرانی.

هرچند به نظر می‌آید مردان یا به گفته بهتر محتشم قهرمان اصلی فیلم باشد که فیلم با شراکت او در قتل خواهرش ملوک در نوجوانی (اپیزود اول) آغاز می‌شود و نهایتاً با مرگ او (اپیزود پایانی) خاتمه می‌یابد اما این رویه ماجرا و همان وجهی است که فیلم را از نگاه یک‌وجهی و تک‌سویه نجات می‌دهد.

به گفته بهتر شاید بتوان دیدگاه جامعه مردسالار را قهرمان کنشمند فیلم در نظر گرفت که به شکل کلاسیک اتفاقات و رویدادها را سمت و سو می‌دهد و در هر اپیزود به مرگ و فاجعه‌ای می‌انجامد. اپیزود اول در سال 1308 با مرگ ملوک، اپیزود دوم در سال 1325 با مرگ مادر، اپیزود سوم در سال 1345 با خودکشی دختر محتشم، اپیزود چهارم در سال 1360 با مرگ پدر و نهایتاً اپیزود پنجم در سال 1375 با مرگ محتشم.

کافیست توجه کنیم به ترجیع‌بند پایانی هر اپیزود یا موتیفی که هر اپیزود را می‌بندد آنهم با زاویه دید کاراکتر مرد (پدر در اپیزود 1، 2 و 3 و محتشم در اپیزود 4 و 5) که از حفره‌های مشبک پنجره زیرزمین به حیاط نگاه می‌کند، به تابی که تکان می‌خورد و هر بار دختربچه‌ای سوار آن است.

کافیست توجه کنیم به اهمیتی که این زیرزمین از وجه کارکردی در فیلم دارد و جایی است که ملوک در آن دفن شده و قرار بوده راز قتل او همراه با خودش همانجا دفن شود، اما این راز در طول سال‌ها به تدریج از پرده بیرون می‌افتد هرچند همگان در مقابل آن سکوت می‌کنند، اما روزی که باید خانه پدری کوبیده شود استخوان‌ها گویای همه چیز هستند؛ هرچند تنها برای زنی از نسل امروز، هرچند با تحریف واقعیتی که پسر محتشم مدعی است پدرش در آن دخالتی نداشته، هرچند زمانیکه به نظر می‌آید قتل‌های ناموسی به تاریخ پیوسته اما ... واقعیت چیز دیگری است.
نمی‌توان منکر تلخی فیلم و تأثیرگذاری عمیق این تلخی و سلطه همه‌جانبه‌اش بر مخاطب شد همانطور که تماشای نسخه کامل «بیدار شو آرزو» دل می‌خواست، اما خوب است دقت کنیم به اینکه عیاری چگونه این تأثیر را به مخاطب خود منتقل و او را با خود همراه کرده است؟ به گفته بهتر آیا او برای تأثیرگذاری بر مخاطبش جز تکیه بر واقعیت کاری کرده کرده؟ جز این است که تلخی و گزندگی برخاسته از واقعیتِ قتلِ یک دختر نوجوان توسط پدر و برادر نوجوانش و دفن کردن او در زیرزمین است نه چیز دیگر؟

عیاری با تمرکز نکردن بر خبط و خطایی که مردان خانواده مدعی هستند ملوک انجام داده، به نوعی قضاوت را به مخاطب واگذار می‌کند تا در ذهن خود با توجه به آشنایی که به واسطه کتاب خواندن و فیلم دیدن و ... به فضای بسته سال 1308 دارد، حدس‌هایی بزند.

به علاوه اینکه نشان ندادن تصویری محض از گناهی که به نظر می‌آید ملوک کرده بی‌اهمیتی این گناه را ( هرچه باشد ) در برابر عمل قتل برجسته می‌کند و هر لحظه مخاطب را در برابر این پرسش قرار می‌دهد: چرا؟ این همان چرایی است که وقتی در اپیزودی دیگر محتشم می‌خواهد به زور دخترش را به خواستگاری بدهد که دختر نمی‌خواهد و کتکش می ‌زند و در نهایت دختر تریاک می‌خورد تا خودکشی کند، دوباره تکرار می‌شود: چرا؟

مثل شکل گرفتن این پرسش در ذهن مخاطب که از خود می‌پرسد اگر پدر و مردان خانواده فکر می‌کنند با این کار آبروداری کرده و ناموس خود را پاک کرده‌اند چرا آن را پنهان کرده و قفلی محکم به در حجره زیرزمین زده‌اند؟ اینجاست که با خوشبینی بسیار، شاید بتوان بارقه‌های تناقض را در مردانی که در گذار سنت به مدرنیسم سرگردان مانده‌اند، پیدا کرد و اندکی تعدیل شوند.

اینها پرسش‌هایی است که قرار است فیلم در ذهن مخاطبش ایجاد کند و از ورای آن او را متوجه موقعیت و جایگاه زن در جامعه سنتی ایران در گذر سال‌ها کند آن هم به مدد نگاهی واقعگرا به روابط و مناسبات درونی یک خانواده که نسل به نسل وامدار گذشتگان خود هستند حتی اگر خود را از آن مبرا بدانند.

با اشراف به تلخی که در بطن موقعیت وجود دارد و از ابتدا به فضای فیلم وارد شده و به تدریج به لایه‌های عمیق‌تر و درونی‌تر می‌رود، عیاری تلاش کرده در اوج لحظات احساسی و تأثربرانگیز طنزی خفیف و برخاسته از موقعیت را وارد کار کند تا اندکی فضا تلطیف یا تعدیل شود. انتخاب مهران رجبی برای نقش پدر هم از همین درک می‌آید تا شیرینی و سادگی که در ظاهرش وجود دارد کمی چهره خبیث‌اش را تعدیل کند. همانطور که وقتی در پیری اختلال حرف زدن پیدا کرده و با فشار دادن دکمه‌ای در گلویش با صدایی خاص حرف می‌زند، تلخی موقعیت خودکشی دختر محتشم تا حدی تعدیل می‌شود.

نمونه‌های این هوشمندی برای تعدیل فضای تلخ فیلم آن هم به شکلی باورپذیر فراوان است همانطور که ظرافت عیاری برای پرداخت جزئی‌نگرانه واقعیت رفتارهای روزمره که سبک خاص عیاری و امضای خاص او است. مثل صحنه‌ای که در مراسم ختم پدر، پسرخاله با نگرانی از باز شدن قفل در حجره زیرزمین، محتشم (مهدی هاشمی) را از ایوان به زیرزمین صدا می‌کند و محتشم که از سر سفره غذا بلند شده با قاشقی پر از برنج (که می‌خواسته به دهان بگذارد) می‌آید و در طول این سکانس که در زیرزمین رفت و آمد می‌کند و حرف می‌زند و ... این قاشق همچنان در دستش است تا اینکه بالاخره در پایان آن را به دهان می‌گذارد.

کیانوش عیاری فیلمسازی است که این توانایی را دارد که مخاطب را با نشان دادن تصویری دراماتیک از رفتارها و واقعیت‌های عادی و معمولی و روزمره زندگی که مرتب هم تکرار می‌شوند، با خود همراه کند و این سبک و سیاق و پرداخت در تلفیق با سوژه‌های مختلف تبدیل می‌شود به نشان دادن عریان و بی‌رحمانه واقعیت؛ خواه تلخی موقعیت جنگ‌زده‌ای که ماشین‌اش را در تهران شلوغ گم کرده، خواه تلخی موقعیت دختری که نیاز به قلب پیوندی دارد، خواه تلخی موقعیت قتل یک دختر توسط پدر و برادر نوجوانش به گناهی نامعلوم و دفن کردن او در زیرزمین خانه... اگر قرار است کسی یا چیزی مورد سوال یا سرزنش قرار بگیرد نه عیاری بلکه این رئالیسم و واقعیت است که باید پاسخگوی تلخی زندگی آدم‌ها باشد.

 

منبع: خبر آن لاین

8579 - احمد شاهوند

...............................................

کلاکت  اثر مرتبط:

خانه پدری - The Paternal House        >> مشاهده اطلاعات کامل

 

Header

پرونده های ویژه سی نت از دوره های برگزاری جشنواره فیلم فجر

 

::  نقل مطالب و عکس های اختصاصی سی نت بدون ذکر منبع، نام نويسنده و نام عکاس ممنوع است  ::


صفحه اول  |  فیلم ها  |   هنرمندان   |   نقد و یادداشت  |  نويسنده ها   |  ویدئو  |  پرسش و پاسخ   |  درباره ما    تماس با ما  |   جدول فروش   |   تبلیغات


ماهنامه سینمایی «برش های کوتاه» (جدید)

::  سردبیر: احمد شاهوند  ::

 


تقدیر از احمد شاهوند در اولین جشن رسانه های سینمایی  تقدیر شده در چهارمین جشنواره وب به عنوان بهترین سایت فیلم به انتخاب کاربران  تقدیر شده در جشنواره نشریه های اینترنتی

  كليه حقوق اين سايت براي سایت سی نت (cinetmag.com) محفوظ است.

Copyright © 2003 - 2019 Cinetmag.com All rights reserved


طراحی و اجرا: استودیو سی نت