New Page 1

سی نت

 

صفحه اول - فیلم ها - نقد و یادداشت - ویدئو - هنرمندان - جدول فروش - نویسنده ها - جدول ارزشگذاری نویسندگان

پرسش و پاسخ   |  درباره ما   |   تماس با ما   |   تبلیغات  |   ماهنامه سینمایی «برش های کوتاه» (جدید)

انتخاب رنگ پس زمینه صفحه:  Back-White Back-Orange Back-Green Back-Brown Back-Blue Back-Gray Back-Blue Back-Yellow

جستجوی      در    

www.cinetmag.com - Advertise

جدیدترین شماره

ماهنامه سینمایی

«برش های کوتاه»

ویژه چهل نقش ماندگار

تاریخ سینما و تلویزیون ایران

.................................................

>> خرید نسخه الکترونیکی:

«فیدیبو»   |   «جار»

>> آرشیو شماره های گذشته

 

جدیدترین نقدها و یادداشت ها

arrow  روح زمانه / یادداشت مهرزاد دانش به مناسبت سالروز تولد رخشان بنی اعتماد

arrow  آزاده نامداری اولین و آخرین قربانی این ماجرا نیست/ یادداشت نزهت بادی برای درگذشت آزاده نامداری

arrow  تجربه‌ی لذت بخش تلاقی سینما و نقاشی/ یادداشت آرش عنایتی برای فیلم «The round up» ساخته میکلوش یانچو

arrow  بانو لیلی / یادداشت احمد شاهوند برای فیلم «بی همه چیز»

arrow  رمانتیسم کلیشه ای و کهنگی / یادداشت کوتاه احمد شاهوند برای فیلم «رمانتیسم عماد و طوبا»

arrow  نچندان راضی کننده در شروع، امیدوارکننده و کنجکاوی برانگیز در پایان / یادداشت احمد شاهوند برای قسمت اول "قورباغه"

arrow  چه کسی ستاره «خائن کشی» خواهد شد؟ / امیر جدیدی، مهران مدیری، حمید فرخ نژاد یا حامد بهداد؟

arrow  لذت بازی ... / سرمقاله احمد شاهوند برای انتشار پرونده ویژه بهترین فیلم های دهه نود سینمای ایران در ماهنامه سینمایی «برش های کوتاه»

arrow  شکوه یک جدایی / یادداشت سیدرضا صائمی برای فیلم «جدایی نادر از سیمین» به عنوان بهترین فیلم دهه نود سینمای ایران

arrow  پرهيز از رويا پردازی / یادداشت عزیزالله حاجی مشهدی برای فیلم «خانه پدری» به عنوان دومین فیلم برتر دهه نود سینمای ایران

 

پربیننده ترین نقدها و یادداشت ها

  New Page 1 New Page 1

فروش فیلم های روی پرده

:: به تومان ::

799,916,000

1 - شین

>> جدول کامل  -  فروش سال 0

New Page 1 New Page 1

تولیدات جدید

درب

درب ( هادی محقق)

بازیگران: هادی محقق، محمدظاهر اقبالی و روح الله برزگر

ضد

ضد (امیرعباس ربیعی)

بازیگران: مهدی نصرتی، لیلا زارع، لیندا کیانی، نادر سلیمانی، مهشید جوادی، روزبه رئوفی، مجید پتکی، عماد درویشی، شیرین آقاکاشی و جواد خانی

شهرک

شهرک (علی حضرتی)

بازیگران: ساعد سهیلی، کاظم سیاحی، مهتاب ثروتی، همایون ارشادی، رویا جاوید نیا، شاهرخ فروتنیان، مرتضی ضرابی، ساقی حاجی‌پور

۲۸۸۸

۲۸۸۸ (کیوان علیمحمدی، علی‌اکبر حیدری)

بازیگران: حمیدرضا پگاه، شیرین ‌اسماعیلی، مرتضی ‌اسماعیل ‌کاشی، سیاوش مفیدی، ساناز ‌مصباح، رضا داوودوندی، شیوا فلاحی، عادله ‌گرشاسبی، نرگس ‌محمدی، علی اوجی با یاری: حامد کمیلی، هادی ‌حجازی‌فر، امین ‌حیایی، کامبیز ‌دیرباز، سام ‌درخشانی، احمد ‌مهرانفر، کوروش ‌تهامی، سعید ‌چنگیزیان، کامران ‌تفتی، رامین ‌ناصرنصیر، میلاد ‌رحیمی

موقعیت مهدی

موقعیت مهدی (هادی ‌حجازی‌فر)

بازیگران: هادی ‌حجازی‌فر، ژیلا شاهی، وحید ‌آقاپور

شب طلایی

شب طلایی (یوسف حاتمی‌کیا)

بازیگران: محمدحسن ‌معجونی، یکتاناصر، مریم ‌سعادت، بهناز ‌جعفری، مسعود ‌کرامتی، سوگل ‌خلیق، بهناز ‌جعفری، سینا ‌رازانی، علی باقری، امیر محمدی، بابک ‌بهشاد، ناصر ‌هاشمی، بهادر ‌مالکی، زهرا ‌بهروزمنش، شکوفه ‌هاشمیان، علی پاشا، نساء افرنگه، پانته آ کیقبادی، فرسیما میرچی، سارینا یوسفی، علیرضا ساره درودی

هناس

هناس (حسین دارابی)

بازیگران: مریلا ‌زارعی، بهروز ‌شعیبی، وحید ‌رهبانی، سیاوش ‌طهمورث، سولماز ‌غنی، امین ‌میری، علیرضا نایینی، کوثر حیدری

ماهان

ماهان (حمید شاه حاتمی)

بازیگران: همایون ارشادی، رامین ناصرنصیر، امیررضا نظری، نگار جوکار و وحید رحیمیان

برف آخر

برف آخر (امیرحسین عسگری)

بازیگران: امین ‌حیایی، لادن ‌مستوفی، مجید ‌صالحی و نوشین مسعودیان

علفزار

علفزار (کاظم دانشی)

بازیگران: پژمان ‌جمشیدی، سارا ‌بهرامی، ستاره ‌پسیانی، ترلان ‌پروانه، مهدی زمین پرداز، عرفان ‌ناصری، یسنا ‌میرطهماسب، مائده ‌طهماسبی، رویا ‌جاویدنیا، فرخ ‌نعمتی، مهران ‌امام ‌بخش، ستایش ‌رجایی‌نیا، صدف اسپهبدی، متین حیدری نیا، محمد ‌معتضدی، بنیامین نوروزی، آدرینا توشه، حسین ولی‌زاده، علی امیرخلیلی، محمدمهدی احدی، ارشیا، توکلی، سپهر گندمی

>>  مشاهده لیست کامل تولیدات جدید

سی نت  >> اخبار و مطالب  >> مشاهده متن اخبار

خانه‌ای بر گور فرزند / یادداشت سحر عصر آزاد بر فیلم "خانه پدری"

:: 28 شهریور 1391  10:31:55 AM  ::

مهدی هاشمی در نمایی از فیلم

مهدی هاشمی در نمایی از فیلم "خانه پدری"

 

سی نت: «خانه پدری» جدیدترین فیلم کیانوش عیاری است که نگاه تیزبین و جزئی‌نگرانه این فیلمساز مؤلف را به موقعیت زن در ایران معاصر ثبت کرده است.

اگر عیاری با فیلم‌هایی مثل «آن سوی آتش»، «شبح کژدم»، «آبادانی‌ها»، «بودن یا نبودن» و ... برای مخاطب خاص سینما ماندگار شد، مجموعه‌های «خانه به خانه»، «هزاران چشم» و «روزگار قریب» او را با مخاطب تلویزیونی پیوندی ماندگار داد.

مخاطبی که شاید نداند او مستند ماندگار «تازه‌نفس‌ها» را به عنوان یک سند تاریخی از انقلاب و انقلابیون و تهران سال 58-57 ساخته و بعد از سال 77 فیلم‌هایش اکران عمومی نشده‌اند. «سفره ایرانی»، «بیدار شو آرزو» و «خانه پدری» فیلم‌هایی هستند که نشان می‌دهند کیانوش عیاری دهه هشتاد در سینمای ایران تداوم حضور داشته اما به نمایش درنیامدن فیلم‌ها این تداوم حضور را خدشه‌دار کرده است.

عیاری از آن دسته فیلمسازانی است که می‌توان با خیال راحت لقب فیلمساز مؤلف را به او داد و نگران تطابق تعاریف فیلمساز مؤلف با شمایل و سبک کاری او نشد چراکه او خود از معدود الگوهای موجود برای فیلمساز مؤلف است.

نه اینکه قصه‌ها و مضامین او به جهت ذات و اصالت ایرانی و اینجایی باشند چراکه اتفاقاً عیاری نگاهی همه‌جانبه به ادبیات و سینمای جهان دارد و اقتباس او در فیلم‌ها و مجموعه‌هایش این وجه را پررنگ می‌کند. در واقع ویژگی برجسته او این است که می‌تواند هر قصه، مضمون و مفهومی را آنچنان از فیلتر ذهنی‌اش عبور داده و مال خود کند که اثر اولیه در مقابل تصویر ذهنی او رنگ ببازد.

چه وقتی به قصه‌های جهانی ریموند کارور می‌پردازد چه وقتی قصه نوجوانانه اریش کستنر را محور کارش قرار می‌دهد، حتی فیلم معروف سینمای نئورئالیسم وقتی از زاویه نگاه عیاری به تصویر درمی آید دیگر نسبت مستقیمی با اثر اولیه ندارند.

در واقع فیلم‌های او آنچنان همه‌جانبه، واقعگرا و متکی بر جزئیات هستند و مخاطب را تسخیر می‌کنند که مخاطب خواه‌ ناخواه سابقه ذهنی خود را کنار می‌گذارد و با قهرمانان او همچون یک فرد واقعی که برایش ملموس و آشناست، برخورد می‌کند نه مثل یک شخصیت نمایشی که مرتب حاکمیت دنیای داستان و نمایش و تخیل را یادآوری می‌کنند.

«خانه پدری» جدیدترین ساخته این فیلمساز مؤلف است که با همه حرف و حدیث‌ها و حاشیه‌هایی که در اطرافش بود به نمایش درآمد و ارتباط بی‌واسطه‌ای که مخاطب ورای این حاشیه‌ها ( اضافه کنید به اینها نمایش فیلم از میانه و پخش دوباره آن را ) با بطن فیلم پیدا کرد، نشانه‌ای است بر اینکه فیلم با قصه انسانی‌اش مخاطب را درگیر می‌کند نه چیز دیگر.

«خانه پدری» داستان خانواده‌ای ایرانی را در پنج مقطع و اپیزود روایت می‌کند که از سال 1308 آغاز می‌شود و تا 1375 ادامه دارد. هرچند تمرکز بر این خط داستانی به گونه‌ای است که در گذر این سال‌ها از لوکیشن خانه خارج نمی‌شویم، اما با رفت و آمدها و تغییراتی که در شخصیت‌ها و رفتارهایشان ایجاد می‌شود می‌توان یک گذر اجتماعی به این مقاطع داشت؛ به وضعیت و جایگاه زن در جامعه ایرانی.

هرچند به نظر می‌آید مردان یا به گفته بهتر محتشم قهرمان اصلی فیلم باشد که فیلم با شراکت او در قتل خواهرش ملوک در نوجوانی (اپیزود اول) آغاز می‌شود و نهایتاً با مرگ او (اپیزود پایانی) خاتمه می‌یابد اما این رویه ماجرا و همان وجهی است که فیلم را از نگاه یک‌وجهی و تک‌سویه نجات می‌دهد.

به گفته بهتر شاید بتوان دیدگاه جامعه مردسالار را قهرمان کنشمند فیلم در نظر گرفت که به شکل کلاسیک اتفاقات و رویدادها را سمت و سو می‌دهد و در هر اپیزود به مرگ و فاجعه‌ای می‌انجامد. اپیزود اول در سال 1308 با مرگ ملوک، اپیزود دوم در سال 1325 با مرگ مادر، اپیزود سوم در سال 1345 با خودکشی دختر محتشم، اپیزود چهارم در سال 1360 با مرگ پدر و نهایتاً اپیزود پنجم در سال 1375 با مرگ محتشم.

کافیست توجه کنیم به ترجیع‌بند پایانی هر اپیزود یا موتیفی که هر اپیزود را می‌بندد آنهم با زاویه دید کاراکتر مرد (پدر در اپیزود 1، 2 و 3 و محتشم در اپیزود 4 و 5) که از حفره‌های مشبک پنجره زیرزمین به حیاط نگاه می‌کند، به تابی که تکان می‌خورد و هر بار دختربچه‌ای سوار آن است.

کافیست توجه کنیم به اهمیتی که این زیرزمین از وجه کارکردی در فیلم دارد و جایی است که ملوک در آن دفن شده و قرار بوده راز قتل او همراه با خودش همانجا دفن شود، اما این راز در طول سال‌ها به تدریج از پرده بیرون می‌افتد هرچند همگان در مقابل آن سکوت می‌کنند، اما روزی که باید خانه پدری کوبیده شود استخوان‌ها گویای همه چیز هستند؛ هرچند تنها برای زنی از نسل امروز، هرچند با تحریف واقعیتی که پسر محتشم مدعی است پدرش در آن دخالتی نداشته، هرچند زمانیکه به نظر می‌آید قتل‌های ناموسی به تاریخ پیوسته اما ... واقعیت چیز دیگری است.
نمی‌توان منکر تلخی فیلم و تأثیرگذاری عمیق این تلخی و سلطه همه‌جانبه‌اش بر مخاطب شد همانطور که تماشای نسخه کامل «بیدار شو آرزو» دل می‌خواست، اما خوب است دقت کنیم به اینکه عیاری چگونه این تأثیر را به مخاطب خود منتقل و او را با خود همراه کرده است؟ به گفته بهتر آیا او برای تأثیرگذاری بر مخاطبش جز تکیه بر واقعیت کاری کرده کرده؟ جز این است که تلخی و گزندگی برخاسته از واقعیتِ قتلِ یک دختر نوجوان توسط پدر و برادر نوجوانش و دفن کردن او در زیرزمین است نه چیز دیگر؟

عیاری با تمرکز نکردن بر خبط و خطایی که مردان خانواده مدعی هستند ملوک انجام داده، به نوعی قضاوت را به مخاطب واگذار می‌کند تا در ذهن خود با توجه به آشنایی که به واسطه کتاب خواندن و فیلم دیدن و ... به فضای بسته سال 1308 دارد، حدس‌هایی بزند.

به علاوه اینکه نشان ندادن تصویری محض از گناهی که به نظر می‌آید ملوک کرده بی‌اهمیتی این گناه را ( هرچه باشد ) در برابر عمل قتل برجسته می‌کند و هر لحظه مخاطب را در برابر این پرسش قرار می‌دهد: چرا؟ این همان چرایی است که وقتی در اپیزودی دیگر محتشم می‌خواهد به زور دخترش را به خواستگاری بدهد که دختر نمی‌خواهد و کتکش می ‌زند و در نهایت دختر تریاک می‌خورد تا خودکشی کند، دوباره تکرار می‌شود: چرا؟

مثل شکل گرفتن این پرسش در ذهن مخاطب که از خود می‌پرسد اگر پدر و مردان خانواده فکر می‌کنند با این کار آبروداری کرده و ناموس خود را پاک کرده‌اند چرا آن را پنهان کرده و قفلی محکم به در حجره زیرزمین زده‌اند؟ اینجاست که با خوشبینی بسیار، شاید بتوان بارقه‌های تناقض را در مردانی که در گذار سنت به مدرنیسم سرگردان مانده‌اند، پیدا کرد و اندکی تعدیل شوند.

اینها پرسش‌هایی است که قرار است فیلم در ذهن مخاطبش ایجاد کند و از ورای آن او را متوجه موقعیت و جایگاه زن در جامعه سنتی ایران در گذر سال‌ها کند آن هم به مدد نگاهی واقعگرا به روابط و مناسبات درونی یک خانواده که نسل به نسل وامدار گذشتگان خود هستند حتی اگر خود را از آن مبرا بدانند.

با اشراف به تلخی که در بطن موقعیت وجود دارد و از ابتدا به فضای فیلم وارد شده و به تدریج به لایه‌های عمیق‌تر و درونی‌تر می‌رود، عیاری تلاش کرده در اوج لحظات احساسی و تأثربرانگیز طنزی خفیف و برخاسته از موقعیت را وارد کار کند تا اندکی فضا تلطیف یا تعدیل شود. انتخاب مهران رجبی برای نقش پدر هم از همین درک می‌آید تا شیرینی و سادگی که در ظاهرش وجود دارد کمی چهره خبیث‌اش را تعدیل کند. همانطور که وقتی در پیری اختلال حرف زدن پیدا کرده و با فشار دادن دکمه‌ای در گلویش با صدایی خاص حرف می‌زند، تلخی موقعیت خودکشی دختر محتشم تا حدی تعدیل می‌شود.

نمونه‌های این هوشمندی برای تعدیل فضای تلخ فیلم آن هم به شکلی باورپذیر فراوان است همانطور که ظرافت عیاری برای پرداخت جزئی‌نگرانه واقعیت رفتارهای روزمره که سبک خاص عیاری و امضای خاص او است. مثل صحنه‌ای که در مراسم ختم پدر، پسرخاله با نگرانی از باز شدن قفل در حجره زیرزمین، محتشم (مهدی هاشمی) را از ایوان به زیرزمین صدا می‌کند و محتشم که از سر سفره غذا بلند شده با قاشقی پر از برنج (که می‌خواسته به دهان بگذارد) می‌آید و در طول این سکانس که در زیرزمین رفت و آمد می‌کند و حرف می‌زند و ... این قاشق همچنان در دستش است تا اینکه بالاخره در پایان آن را به دهان می‌گذارد.

کیانوش عیاری فیلمسازی است که این توانایی را دارد که مخاطب را با نشان دادن تصویری دراماتیک از رفتارها و واقعیت‌های عادی و معمولی و روزمره زندگی که مرتب هم تکرار می‌شوند، با خود همراه کند و این سبک و سیاق و پرداخت در تلفیق با سوژه‌های مختلف تبدیل می‌شود به نشان دادن عریان و بی‌رحمانه واقعیت؛ خواه تلخی موقعیت جنگ‌زده‌ای که ماشین‌اش را در تهران شلوغ گم کرده، خواه تلخی موقعیت دختری که نیاز به قلب پیوندی دارد، خواه تلخی موقعیت قتل یک دختر توسط پدر و برادر نوجوانش به گناهی نامعلوم و دفن کردن او در زیرزمین خانه... اگر قرار است کسی یا چیزی مورد سوال یا سرزنش قرار بگیرد نه عیاری بلکه این رئالیسم و واقعیت است که باید پاسخگوی تلخی زندگی آدم‌ها باشد.

 

منبع: خبر آن لاین

9766 - احمد شاهوند

...............................................

کلاکت  اثر مرتبط:

خانه پدری - The Paternal House        >> مشاهده اطلاعات کامل

 

Header

پرونده های ویژه سی نت از دوره های برگزاری جشنواره فیلم فجر

 

::  نقل مطالب و عکس های اختصاصی سی نت بدون ذکر منبع، نام نويسنده و نام عکاس ممنوع است  ::


صفحه اول  |  فیلم ها  |   هنرمندان   |   نقد و یادداشت  |  نويسنده ها   |  ویدئو  |  پرسش و پاسخ   |  درباره ما    تماس با ما  |   جدول فروش   |   تبلیغات


ماهنامه سینمایی «برش های کوتاه» (جدید)

::  سردبیر: احمد شاهوند  ::

 


تقدیر از احمد شاهوند در اولین جشن رسانه های سینمایی  تقدیر شده در چهارمین جشنواره وب به عنوان بهترین سایت فیلم به انتخاب کاربران  تقدیر شده در جشنواره نشریه های اینترنتی

  كليه حقوق اين سايت براي سایت سی نت (cinetmag.com) محفوظ است.

Copyright © 2003 - 2019 Cinetmag.com All rights reserved


طراحی و اجرا: استودیو سی نت